Tekstil terbiyesi süreçlerinin çevresel etkisini ölçen küresel referans platformlarından EIM (Environmental Impact Measurement), denim sektörüne yönelik hazırladığı Denim Industry Progress & Insights 2025 raporunu yayımladı. 100 binden fazla gerçek denim terbiyesi sürecinin analiz edildiği çalışma; sektörün sürdürülebilirlik yolculuğunda önemli ilerlemeler kaydettiğini, ancak özellikle kimyasal kullanımında dönüşüm ihtiyacının devam ettiğini ortaya koydu. Rapora göre denim terbiyesi süreçlerinin yüzde 66’sı artık “düşük etkili” kategorisinde değerlendiriliyor. Bu gelişmede süreç optimizasyonu, otomasyon yatırımları ve daha verimli teknolojilerin kullanımının yaygınlaşması etkili oldu. Tekstil sektörünün çevresel etkisi en yüksek sanayi alanlarından biri olduğuna dikkat çekilen raporda, sürdürülebilir üretim modellerine geçiş için ölçümleme ve veri temelli karar alma süreçlerinin önemine vurgu yapıldı. EIM’in ise üreticiler ve markalar açısından çevresel performansı objektif biçimde değerlendiren bir rehber görevi üstlendiği belirtildi.
Su tüketiminde denge, enerjide güçlü performans
Raporda kaynak kullanımı açısından özellikle su ve enerji optimizasyonunda dikkat çekici gelişmeler yaşandığı ifade edildi. Su tüketiminin giysi başına yaklaşık 30 litre seviyesinde sabit kaldığı belirtilirken, bu durum uzun yıllardır devam eden iyileştirme çalışmalarının ardından sektörün belirli bir denge noktasına ulaştığını gösteriyor. Enerji tarafında ise daha güçlü bir tablo ortaya çıktı. Süreçlerin yüzde 85’i enerji tüketimi açısından düşük etkili kategoride yer aldı. Bu gelişmede ekipman modernizasyonu, otomasyon sistemleri ve yeni nesil üretim teknolojilerinin etkili olduğu vurgulandı.
Kimyasal kullanımında dönüşüm baskısı
Raporun en dikkat çekici başlıklarından biri ise kimyasal etki alanı oldu. Verilere göre süreçlerin yüzde 27’si hâlâ yüksek etkili kategoride bulunuyor. Genel kimyasalların kullanımının sürmesi, formülasyon şeffaflığındaki eksiklikler ve ponza taşı ile potasyum permanganat gibi geleneksel uygulamaların devam etmesi, sürdürülebilirlik dönüşümünü yavaşlatan unsurlar arasında gösterildi. Raporda, daha çevre dostu alternatif teknolojilerin mevcut olmasına rağmen sektör genelinde bu dönüşümün henüz istenilen hızda ilerlemediğine dikkat çekildi.Denim terbiyesi süreçlerinde otomasyonun yaygınlaşması yalnızca çevresel performansa değil, çalışan sağlığına da olumlu yansıdı. Rapora göre süreçlerin yüzde 68’i çalışan sağlığı açısından düşük etkili kategoride değerlendirildi. Özellikle manuel ve daha riskli uygulamaların yerini otomasyon sistemlerinin almaya başlaması, iş güvenliği açısından önemli bir gelişme olarak öne çıktı.
“Gerçek dönüşüm için veri şart”
EIM’in yaratıcısı ve raporun ortak yazarı Begoña García, sektörün etkisini ölçtüğü sürece gelişim gösterebildiğini belirterek, artık sürdürülebilir olmayan uygulamaların terk edilmesi ve yeni teknolojilerin daha hızlı benimsenmesi gerektiğini ifade etti. García, sektörün gerçek dönüşüm yaşayabilmesi için güvenilir verilerin her zamankinden daha önemli hale geldiğini söyledi. Her yıl güncellenecek şekilde hazırlanan raporun; markalar, üreticiler ve tedarik zinciri paydaşları açısından performans karşılaştırması yapma, gelişim alanlarını belirleme ve sürdürülebilirlik hedeflerini takip etme açısından önemli bir kaynak niteliği taşıdığı belirtiliyor. EIM sistemi; su tüketimi, enerji kullanımı, kimyasal etki ve çalışan sağlığı olmak üzere dört ana başlıkta değerlendirme yapıyor. Denim terbiyesi, yıkama ve boyama süreçleri için özel kriterler kullanan sistem, üreticilere süreçlerini şeffaf ve doğrulanabilir şekilde ölçme imkânı sunuyor.
